Wat bedrijven kunnen leren van de topsportmentaliteit: Succes is 24/7

In het vorige artikel besprak ik wat bedrijven kunnen leren van topsporters en hun mentaliteit. De kern van een topsportmentaliteit is dat je niet alleen tijdens de trainingen of wedstrijden gefocust bent, maar ook daarbuiten. Eigenlijk draait elke minuut van de dag om het behalen van je doel. Alleen met die houding, in combinatie met talent, kun je de absolute top bereiken.

Het traject van een topsporter

Hoe ziet het traject van een topsporter eruit? Het begint altijd met het vaststellen van wat de sporter wil bereiken en binnen welke termijn. Daarna wordt er een trainingsplan opgesteld en gekeken welke ondersteuning nodig is en door wie (fysiotherapeut, diëtist, mentale coach, etc.). Vervolgens worden er momenten ingepland, zoals wedstrijden, om te controleren of de sporter op koers ligt voor het ultieme doel.

Maar het draait niet alleen om trainen en presteren. Net zoals topsporters ook buiten hun trainingen een topsportmentaliteit hanteren, draait het hier om een 24/7 inzet. Hoe hard je ook traint, als je buiten die momenten ongezond eet, feest of intensieve andere activiteiten doet, zul je nooit je maximale potentieel bereiken. Het gaat dus ook om je gedrag, je voeding en voldoende rust. Alles staat elke dag, elk uur, in het teken van de prestatie. Dit is wat de absolute top onderscheidt.

En als tussentijdse doelen niet worden gehaald, dan wordt niet het hele plan omgegooid. Het wordt aangepast volgens het principe van de Deming-cirkel: plannen, uitvoeren, meten en bijsturen.

De vertaalslag naar organisaties

Hoe vertalen we deze topsportmentaliteitit naar een organisatie? Stel, een organisatie wil bijvoorbeeld een kwaliteits- of voedselveiligheidscertificaat behalen. Net als een topsporter met zijn coach, begint de organisatie met het formuleren van een duidelijk doel en een tijdslijn. Vervolgens wordt er een plan van aanpak opgesteld en gekeken welke expertise(s) er nodig zijn om dit te realiseren. Net als bij topsporters gaat het niet alleen om de momenten waarop audits of inspecties plaatsvinden, maar ook om het gedrag van iedereen binnen de organisatie, buiten deze momenten.

Vanaf dat moment staat binnen de organisatie alles in het teken van het behalen van het certificaat. Alle medewerkers spelen hierbij een rol speelt (of zou dat moeten doen). Net als een topsporter die hard traint voor een belangrijke wedstrijd, moet een organisatie veel werk verzetten en mensen trainen in de aanloop naar de certificerende audit.

De tussentijdse inspecties en interne audits kun je vergelijken met de wedstrijden die een sporter gebruikt om te zien of hij nog op schema ligt. Maar het succes hangt ook af van wat er tussen die ‘wedstrijden’ gebeurt: zijn we continu gefocust op het doel, of laten we de teugels vieren?

Consistentie is cruciaal

Als een topsporter een keer de regels loslaat en bijvoorbeeld besluit een avond te feesten of af te wijken van zijn trainingsschema, merkt hij daar misschien niet meteen iets van. Maar als het een gewoonte wordt, raakt zijn doel steeds verder uit zicht. Hier speelt de topsportmentaliteit weer een rol: het gaat niet om één keer goed presteren, maar om continu de juiste keuzes maken, dag in dag uit.

In een organisatie werkt dat net zo. Wanneer we afwijken van de afgesproken processen om bijvoorbeeld een klant snel te bedienen, lijkt dat in eerste instantie onschuldig. Maar als dat vaker gebeurt, raakt de verbetering van de processen uit beeld.

Wilskracht en discipline: op elk niveau

Het draait dus om wilskracht, discipline en doorzettingsvermogen, van zowel het senior management als alle medewerkers. Net als bij topsport is consistentie de sleutel. Iedereen heeft daarin zijn eigen verantwoordelijkheid, maar het senior management moet nooit verslappen. Zij zijn het voorbeeld voor de rest van de organisatie. Als zij niet het goede voorbeeld geven, waarom zouden anderen dat dan wel doen?

Kwaliteitsmanagement kan dus op verschillende manieren vergeleken worden met een topsportmentaliteit vanwege de volgende overeenkomsten:

1. Doelgerichtheid en focus op prestaties: Net als topsporters die streven naar de beste prestaties, richt kwaliteitsmanagement zich op het behalen van de hoogste normen en het continu verbeteren van processen om consistent uitstekende resultaten te leveren.
2. Continu verbeteren: In de sport is het essentieel om steeds beter te worden, door training en aanpassing aan nieuwe omstandigheden. Dit geldt ook voor kwaliteitsmanagement, waar voortdurende verbetering (continuous improvement) centraal staat om betere resultaten te boeken.
3. Discipline en consistentie: Topsporters moeten dagelijks oefenen, zich aan strikte routines houden en consequent hun vaardigheden verbeteren. In kwaliteitsmanagement is dezelfde discipline vereist om processen strak te monitoren, analyses uit te voeren en afwijkingen te corrigeren.
4. Feedback en evaluatie: Net zoals topsporters feedback krijgen van coaches en video-analyse gebruiken om zichzelf te verbeteren, maakt kwaliteitsmanagement gebruik van audits, klanttevredenheidsmetingen en prestatie-evaluaties om verbeterpunten te identificeren.
5. Teamwork en samenwerking: In teamsport is samenwerken cruciaal voor succes. Binnen kwaliteitsmanagement is samenwerking tussen verschillende afdelingen en medewerkers van groot belang om ervoor te zorgen dat de gehele organisatie dezelfde kwaliteitsstandaarden nastreeft.
6. Veerkracht en aanpassingsvermogen: Een topsporter leert van tegenslagen en blijft veerkrachtig om nieuwe doelen te bereiken. In kwaliteitsmanagement gaat het om het snel en effectief reageren op problemen en fouten, en deze gebruiken om te leren en te groeien.

Kortom, zowel bij kwaliteitsmanagement als in topsport is er een sterke focus op prestaties, discipline, en voortdurende verbetering, met als doel het behalen van de beste resultaten.